Opracowanie wzorcowego Gminnego Programu Ochrony Środowiska
Międzynarodowa konferencja podsumowująca
Gminy te, członkowie ZGW RP, mogą pochwalić się osiągnięciami w ochronie środowiska (szczególnie w obszarze gospodarki wodno-ściekowej), a po odpowiednim przeszkoleniu w Polsce i Niemczech, stały się lokalnymi centrami, propagującymi nowatorskie rozwiązania w sferze ochrony środowiska wśród okolicznych samorządów.
Zadaniem gmin-liderów było sformułowanie na piśmie wniosków i pomoc w redagowaniu przykładów efektywnych rozwiązań (najlepszych praktyk, studiów przypadków), które mogą mieć zastosowanie w gospodarce wodno-ściekowej w Polsce w obliczu wymagań prawa unijnego. Wnioski i przykłady były podstawą zredagowania materiałów poglądowych na warsztaty ponadlokalne oraz materiałów umieszczonych na stronie internetowej i w raporcie końcowym.
W zamian za możliwość zdobywania nowej wiedzy na temat umiejętności przygotowania dobrych projektów infrastrukturalnych, skutecznego montażu środków finansowych i ewentualnego pozyskania niemieckich partnerów, na spotkaniu inaugurującym projekt gminy te podpisały zobowiązanie (rodzaj kontraktu) o współpracy ze ZGW i świadczeniu pomocy doradczej (możliwości odbywania u nich wizyt studialnych) dla innych gmin wiejskich - członków ZGW.
Jednocześnie, przy Związku Gmin Wiejskich powołano Radę Konsultacyjną, składającą się z 5 osób - 3 przedstawicieli Zarządu ZGW RP oraz 2 przedstawicieli organizacji pozarządowych. Jej zadaniem była pomoc w rekrutacji gmin i monitorowanie wykonania poszczególnych działań i ich zgodności z harmonogramem.
Na omawianym etapie opracowano również broszurę informacyjną o zadaniach gmin (działaniach przystosowawczych) w zakresie ochrony środowiska, związanych z przystąpieniem do UE.
|
Dla przedstawicieli gmin-liderów (po 2 osoby z każdej gminy) odbyło się 3-dniowe szkolenie wraz z wizytami studyjnymi w gminach na terenie wschodnioniemieckich landów. Przedstawiciele gmin z Polski poznali różne możliwości rozwiązań wdrażanych w Niemczech, tak jak i w Polsce, w warunkach intensywnych zmian prawnych, organizacyjnych i ustrojowych. Ważnym elementem było zwrócenie uwagi na popełnione przez Niemców błędy w procesie przystosowawczym, w celu zapobieżenia im bądź zminimalizowania podobnych negatywnych skutków.
|
Po warsztatach w Niemczech odbyło się spotkanie podsumowujące doświadczenia obu stron, na którym został (wraz z ekspertami w zakresie gospodarki wodno-ściekowej) przedyskutowany program szkoleń ponadlokalnych, na których zamierzano upowszechniać efektywne rozwiązania i wdrożenia w tej dziedzinie. Ponieważ szkolenia miały być prowadzone przez przedstawicieli gmin-liderów z pomocą ekspertów, dlatego zostali oni przeszkoleni w zakresie wykorzystania podstawowych metod edukacyjnych.
|
Następnie na terenie całego kraju odbywały się szkolenia ponadlokalne, których gospodarzami były gminy-liderzy. Spotkania były przeznaczone dla około 20-60 osób, przedstawicieli gmin ościennych. Na szkolenia zapraszano nie tylko przedstawicieli władz gminnych lub pracowników merytorycznych gminy, ale także - co ważne po wyborach - przedstawicieli nowych Rad Gmin, różnych organizacji pozarządowych i mieszkańców, zaangażowanych w sprawy ekologii i zrównoważonego rozwoju. Szkolenia trwały po 4-5 godzin, a ich celem było pokazanie przykładów efektywnych wdrożeń projektów oraz korzyści wynikających ze zmian w jakości życia po zastosowaniu dobrych rozwiązań organizacyjnych w obszarze gospodarki wodno-ściekowej. W trakcie spotkania prezentowano zatem osiągnięcia gminy-lidera, doświadczenia niemieckie oraz przeprowadzano konsultacje z ekspertami. W szkoleniach brały udział po 3-4 osoby z jednej gminy.
Uczestnicy szkoleń zostali wyposażeni w materiały poglądowe, otrzymali informacje o istnieniu witryny internetowej i punktu konsultacyjnego oraz zostali przygotowani do dalszego upowszechniania tej wiedzy w wymiarze lokalnym po zakończeniu projektu, co powinno znacząco ułatwiać konsultacje i przygotowanie gminnych programów ochrony środowiska.
Oczekiwano, że w wyniku dyskusji prowadzonej przez dobrze przygotowanych praktyków z przeszkolonych gmin-liderów i udziału w tej dyskusji przedstawicieli społeczności lokalnej, zostanie uzyskane większe zrozumienie dla nowych zadań gmin w procesie integracji z UE oraz towarzyszących jej obciążeń legislacyjnych i finansowych.
Przy ZGW RP utworzono punkt konsultacyjny, który początkowo nastawiony był głównie na obsługę informacyjną gmin zaproszonych do drugiej tury szkoleń oraz rozwijanie kontaktów internetowych (witryna internetowa), utrzymywanie kontaktów telefonicznych, przygotowywanie materiałów szkoleniowych do drugiej tury szkoleń ponadlokalnych. Jego zadaniem, już po zakończeniu projektu, jest dalsze upowszechnianie osiągnięć, zagwarantowanie lobbingu na rzecz wybranych rozwiązań z zakresu ochrony środowiska, łączenie interesów gmin w zakresie wspólnych źródeł finansowania, udzielanie wsparcia merytorycznego związanego z przygotowywaniem programów ochrony środowiska, itp. W dłuższej perspektywie punkt konsultacyjny zostanie przekształcony w zaplecze organizacyjne nowo wykształconej grupy ekspertów.
Równolegle rozpoczęto zbieranie materiałów do końcowej publikacji - raportu, zawierającego polskie i niemieckie doświadczenia udanych wdrożeń projektów z dziedziny gospodarki wodno-ściekowej (raport opublikowano po konferencji podsumowującej - zawiera on ponadto wnioski i rekomendacje dla samorządów wiejskich w Polsce, parlamentu i rządu RP, jak również Parlamentu i Komisji Europejskiej oraz europejskich organizacji samorządów lokalnych).
Na IV Kongresie Gmin Wiejskich (uczestniczyło w nim ponad 800 przedstawicieli gmin i parlamentu), który odbył się 31 maja 2003 roku w Warszawie, zostało dokonane wstępne podsumowanie projektu i pierwsza publiczna promocja uzyskanych doświadczeń.
|
Na spotkaniu podsumowującym wizytę studyjną w Niemczech wyłoniono gminę, dla której w zamian za najlepiej przygotowane studium przypadku (opis efektywnych rozwiązań) został przygotowany modelowy program ochrony środowiska. Z grona gmin-liderów wybrana została gmina wiejska Kaźmierz, leżąca w powiecie szamotulskim, w województwie wielkopolskim. Do formułowania specyficznych dla tej gminy, głównych założeń programu ochrony środowiska, w trybie organizowanych forów dyskusyjnych, zaproszono przedstawicieli lokalnych instytucji, społeczeństwa, podmiotów gospodarczych i organizacji, które ze względu na swoją działalność mają istotny wpływ na stan środowiska i jego ochronę. Po przyjęciu przez Radę Gminy program ten, łącznie z poradami na temat kroków postępowania przy jego opracowywaniu, zostanie udostępniony wszystkim zainteresowanym gminom.
